Onderwijs verbeteren, waarom?

We hebben er ons mond vol van: het onderwijs van nu moet beter. Maar waarom eigenlijk? Wat is er mis met het onderwijs en wie is erbij gebaat als er dingen veranderen? Is het echt wel zo slecht gesteld met het basisonderwijs in Nederland, of valt het allemaal mee? Het lijkt vandaag aan de dag wel of onderwijs continue vernieuwend moet zijn. Een goede ontwikkeling of een wassen neus?

Onderwijsinnovatie: doelgericht verbeteren

Vernieuwen is meestal goed, maar niet altijd. Eerlijk is eerlijk, sommige dingen zijn goed zoals ze zijn. Als we het over onderwijs hebben kun je op verschillende fronten innoveren. Maar alleen als dat echt nodig is. Zo kun je onderwijsprocessen eenvoudiger maken, maar je kunt ook nieuwe manieren vinden om leerlingen iets aan te leren. Ook werkomstandigheden voor leerkrachten verbeteren is goed. Dat doe je bijvoorbeeld door op een school meer effectief te vergaderen. Of door leerkrachten papierwerk uit handen te nemen zodat ze weer kunnen doen waar ze goed in zijn: lesgeven. Als je op zo’n eenvoudige manier onderwijs verbeteren kan, dan is de keuze wellicht niet zo moeilijk.

Wakker worden!

Er zijn mensen die beweren dat kinderen bij voorkeur pas om tien uur naar school moeten, omdat dat beter is voor hun ritme. Maar ja, dat is niet eenvoudig in te passen in het schema van ouders. Er moet immers ook gewerkt worden. Ouders moeten vaak al schipperen om hun kroost om half negen in de klas te krijgen. Niet omdat dat te vroeg voor ze is, maar omdat ze op datzelfde tijdstip vaak al op hun werk moeten zijn. Later is daarom veelal geen optie. Een leuk idee, maar in de praktijk is deze manier van verbeteren niet in te voeren.

Jongens en meisjes

Wat verder veranderd kan worden, is dat er meer rekening gehouden kan worden met jongens. Ooit was het onderwijs juist ontwikkeld om jongens voor te bereiden op een werkzaam leven van een jaar of vijftig. Gelukkig krijgen meisjes tegenwoordig dezelfde kansen, maar het lijkt of onderwijsland zich nu vooral richt op meisjes. Vooral de basisschool is nogal een vrouwenaangelegenheid, het personeel bestaat voor een groot deel uit juffen. Snappen zij de jongetjes van nu of worden die vooral als vervelend gezien? En dan nog het feit dat de hersenen van meisjes eerder volgroeid zijn, waardoor het lijkt alsof jongens op jonge leeftijd een achterstand hebben op meisjes.

Nog meer?

We hadden het al over nieuwe manieren om te leren. Je kunt meer leerrendement behalen als leerkracht, als je je leerlingen effectief leert leren. Door nieuwe inzichten kun je het onderwijs verbeteren. Niet alleen geef je de leerlingen op een meer uitdagende manier les, ook kunnen leerlingen klaargestoomd worden om meer mee te denken. Bijvoorbeeld door feedback te vragen van de leerlingen. Het is even wennen, maar het is ook ontzettend leerzaam. Zo moet je de opmerkingen van de leerlingen niet verkeerd opvatten. Het is immers geen kritiek. Daarnaast kunnen leerkrachten elkaars lessen observeren met als doel allebei beter te worden. Met een beetje inspanning heb je een groot effect. Een kwestie van omdenken.